กามโภคีสุข 4

ผมไปอ่านหนังสือพิมพ์มาครับ พูดถึงเรื่องการเมืองว่าด้วย GDP กับ GHP
อะไรจะเป็น ดัชนีชี้วัดความสุขได้
ในบทความนั้นเขายกว่าให้ลองดูในพระไตรปิฎก กามโภคีสุข 4 เป็นความสุข “โดยชอบธรรม”
ที่คฤหัสถ์(ชาวบ้านไม่ได้คาดหวังบรรลุอะไรน่ะครับ) ควรมี
1. อัตถิสุข (สุขเกิดจากการมีทรัพย์ คือ ความภูมิใจ เอิบเอิ่มใจ ว่าตนมีโภคทรัพย์ที่ได้มาด้วยน้ำพักน้ำแรงความขยันหมั่นเพียรของตน และโดยชอบธรรม
2. โภคสุข (สุขเกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์ คือ ความภูมิใจ เอิบอิ่มใจ ว่าตนได้ใช้ทรัพย์ที่ได้มาโดยชอบนั้น เลี้ยงชีพ เลี้ยงผู้ควรเลี้ยง และบำเพ็ญประโยชน์
3. อนณสุข (สุขเกิดจากการไม่เป็นหนี้ คือ ความภูมิใจ เอิบอิ่มใจ ว่าตนเป็นไท ไม่มีหนี้สินติดค้างใคร
4. อนวัชชสุข (สุขเกิดจากความประพฤติไม่มีโทษ คือ ความภูมิใจ เอิบอิ่มใจ ว่าตนมีความประพฤติสุจริต ไม่บกพร่องเสียหาย ใคร ๆ ติเตียนไม่ได้ทั้งทางกาย วาจา และทางใจ
ถ้ามองไป GDP พูดถึงเรื่องการบริโภคเท่านั้น วัดจากมิติเดียว และเฉพาะบริโภคโดยใช้เงินด้วย  (เข้าใจว่า bather trade ก็ไม่นับ)
นั่นคือโภคสุข  นั่นคือ ก่อหนี้ มาซื้อมือถือ ราคาแพง ก็ไม่ผิด เพราะ GDP เพิ่มขึ้น กระทั่ง ถ้าคุณปล้นเขามา มาแปลงเป็นเงินแล้วใช้จ่าย
GDP ก็เพิ่มขึ้น
แต่ถ้าครับ 4 ตัวนี้ แม้โภคสุขน้อย อัตถิสุข น้อยไป แต่ ไม่เป็นหนี้ และภูมิใจที่ประพฤติสุจริต ก็ถือว่าสมดุล
ผมลองนึกต่อไปว่า
ใช่ มีตัวอย่างแบบสุดโต่ง มากมายที่ผู้คนมีความสุขด้านใดด้านหนึ่ง
คนขี้เหนียว ขี้ตืด งก ก็เป็นตัวอย่างหนึ่ง
คนรวยแล้วโกง นั่นก็ใช่
นักสะสมต่างๆ นั่นก็ใช่
ข้าราชการตงฉิน ที่ยึดในกฎ และตัวบท จนไม่เห็นบริบท นั่นก็อีก
แต่ก็อีกแหละ ด้วยเหตุที่เป็น ความสุขแบบโลกๆ มันก็หลังได้ ยึดได้
ขอเพิ่มเติมเพื่อบันทึก ท่าทีต่อโลกที่ทำให้เราเอียงเอน ไม่เป็นธรรม เอาไว้เพราะค้นเจอมา
อคติ 4 (ฐานะอันไม่พึงถึง, ทางความประพฤติที่ผิด, ความไม่เที่ยงธรรม, ความลำเอียง
1. ฉันทาคติ (ความลำเอียง เพราะชอบ
2. โทสาคติ (ลำเอียง เพราะชัง
3. โมหาคติ (ลำเอียง เพราะหลง, พลาดผิด เพราะเขลา
4. ภยาคติ (ลำเอียง เพราะกลัว
โมหาคติ ภยาคติ คงเป็นสองตัวที่ยากที่สุด ที่จะรู้ว่าขณะนั้น ลำเอียงหรือไม่
ขอแค่รู้ก็ยังดี

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s